فصل نهم در بعض از اسرار ركوع است [ ركوع خاصّه ، اصحاب قلوب ، و اولياء كمل ] و آن نزد خاصّه ، خروج از منزل قيام به امر و استقامت در خدمت است كه پيش اهل معرفت مستلزم دعوا است . و در نزد اهل محبت ، خروج از منزل خيانت و جنايت است و دخول در منزل ذُلّ و افتقار و استكانت و تضرّع است كه منزل متوسّطين است . و در نزد اصحاب قلوب ، خروج از منزل قيام للَّه‌به مقام قيام باللَّه و از مشاهدهء قيّوميت به مشاهدهء انوار عظمت است ، و از مقام توحيد افعال به مقام توحيد اسماء است ، و از مقام « تدلّى » به مقام « قابَ قَوْسَيْنِ » است ؛ چنانچه سجودْ مقام « أَوْ أَدْنى » است . و پس از اين ، اشاره‌اى به آن بيايد « 1 » ، ان شاء اللَّه . پس ، حقيقت قيامْ تدلّى به قيّوميت حق و رسيدن به افق مشيّت است ، و حقيقت ركوع تمام نمودن قوس عبوديت و افناى آن در نور عظمت ربوبيت است ، و ركوع اولياى كمّل تحقّق به اين مقام است به حسب مراتب خود و حظّ آنها از حضرات اسماء محيطه و شامله و ذاتيه و صفتيه ، به طورى كه تفصيل آن از حوصلهء اين اوراق خارج است . پس ، سالك چون به منزل ركوع كه منزل فناى اسمائى است رسيد ، تكبير گويد و دست خود را مثل وقت تكبيرات افتتاحيه رفع كند با همان آداب ، و اين تكبير و رفعْ باطنِ يكى از تكبيرات افتتاحيه است ؛ چنانچه تكبير سجود نيز

--> ( 1 ) - ر . ك : صفحه 135 - 136 .